SỨC MẠNH CỦA ĐẠO: NGHỆ THUẬT SỐNG THUẬN DÒNG

Sức mạnh của Đạo của Max Landsberg mang những nguyên lý của Đạo giáo đến gần đời sống hiện đại, gợi mở cách làm việc, ra quyết định và sống hài hòa hơn để tìm thấy trạng thái “dòng chảy” thay vì kiệt sức vì luôn phải cố gắng.

Sức mạnh của Đạo: Từ chiếc dằm pizza đến nghệ thuật sống trong dòng chảy

Giữa một thời đại mà bận rộn thường được xem như biểu hiện của thành công, Sức mạnh của Đạo (The Power of the Dao) của Max Landsberg đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: Liệu chúng ta có nhất thiết phải luôn cố gắng nhiều hơn để sống tốt hơn?

Câu chuyện đến với Đạo của tác giả bắt đầu theo một cách khá bất ngờ. Khoảng 30 năm trước, trong một tối thứ Sáu điển hình của một người nghiện công việc, Max Landsberg vừa ăn pizza, vừa làm việc, vừa xem TV. Một mảnh gỗ nhỏ từ hộp pizza mắc vào cổ họng khiến ông phải cấp cứu và phẫu thuật khẩn cấp.

Thời gian dưỡng bệnh sau đó trở thành bước ngoặt. Một người bạn tặng ông một cuốn sách về Đạo giáo. Từ những nguyên lý trong cuốn sách, Max dần thay đổi cách nhìn về công việc, thành công và chính mình. Những trải nghiệm ấy sau này trở thành nền tảng để ông viết “Sức mạnh của Đạo”, kết hợp tư tưởng phương Đông với kinh nghiệm hàng chục năm trong lĩnh vực lãnh đạo và phát triển nhân tài.

Đạo giáo không phải là những điều huyền bí

Một trong những điểm thú vị của cuốn sách là cách Max Landsberg đưa Đạo giáo ra khỏi những hình dung quen thuộc về phong thủy, bùa chú hay nghi lễ. Với ông, Đạo trước hết là một cách nhìn thế giới và một triết lý sống có tính thực hành cao.

Tác giả ví Đạo giáo như sự kết hợp giữa tính kỷ luật nội tâm của chủ nghĩa Khắc kỷ và tinh thần tự nhiên, phóng khoáng của văn hóa hippy. Cách diễn giải này giúp những tư tưởng vốn có vẻ xa xôi trở nên gần gũi với độc giả hiện đại.

Điểm cốt lõi nằm ở chữ “Đạo” (道) – con đường. Đó không phải một bộ quy tắc cứng nhắc buộc con người phải tuân theo, mà là cách nhận biết dòng chảy của cuộc sống và lựa chọn cách bước đi phù hợp với nó.

Khác với những hệ thống tư tưởng nhấn mạnh vào việc con người phải làm gì, Đạo trong cách tiếp cận của Max Landsberg thiên về việc thay đổi cách nhìn trước khi thay đổi cách hành động. Khi nhìn thế giới rõ ràng hơn, chúng ta có thể hành động tự nhiên hơn và bớt chống lại chính mình.

Từ Đạo đến trạng thái “dòng chảy”

Một khái niệm quan trọng xuyên suốt cuốn sách là “dòng chảy” (flow) – trạng thái mà nhà tâm lý học Mihaly Csikszentmihalyi mô tả như một trải nghiệm tối ưu, khi con người hoàn toàn tập trung, dấn thân vào việc đang làm và gần như không còn cảm nhận thời gian.

Max Landsberg đặt trạng thái này bên cạnh tư tưởng Đạo giáo để đưa ra một cách nhìn thú vị: khi năng lượng của cá nhân hòa hợp với môi trường xung quanh, chúng ta không còn phải liên tục cưỡng ép bản thân để hoàn thành công việc.

Đó là trạng thái vừa tập trung vừa thư thái; làm việc nhưng không cảm thấy bị công việc hút cạn năng lượng. Thay vì lúc nào cũng “đạp ga”, con người học cách nhận biết khi nào nên tiến, khi nào nên lùi, khi nào cần hành động và khi nào nên để mọi thứ tự nhiên vận hành.

7 nguyên lý của Đạo và cách ứng dụng vào đời sống

Sức mạnh của Đạo được xây dựng xoay quanh bảy nguyên lý: âm dương, lý, tự nhiên, phác, vô vi, đức và chân nhân.

Ba nguyên lý đầu tiên giúp người đọc hiểu cách bản thân và môi trường vận hành; ba nguyên lý tiếp theo tập trung vào cách chúng ta tương tác với thế giới; và nguyên lý cuối cùng – chân nhân – hướng tới trạng thái sống trọn vẹn trong Đạo.

Điểm đáng giá là Max Landsberg không chỉ giải thích khái niệm mà liên tục đưa chúng về những tình huống đời thường.

Với âm dương, chẳng hạn, tác giả nhấn mạnh rằng không có trạng thái nào hoàn toàn âm hay hoàn toàn dương. Trong cuộc sống, nếu liên tục duy trì trạng thái “dương” – làm việc, hành động, cạnh tranh và thúc ép bản thân – con người rất dễ cạn kiệt. Khoảng nghỉ, sự tĩnh lặng và khả năng phục hồi vì thế không phải là thời gian “không làm gì”, mà là một phần cần thiết của dòng chảy.

Hay với câu chuyện “Tái Ông thất mã”, tác giả gợi nhắc người đọc không vội xem một sự kiện là tốt hay xấu chỉ dựa trên những gì đang xảy ra trước mắt. Một điều tưởng như bất hạnh hôm nay hoàn toàn có thể mở ra một khả năng khác trong tương lai. Cách nhìn rộng hơn ấy giúp con người tăng khả năng thích ứng và giữ được sự bình tĩnh trước những biến động khó lường.

Đáng chú ý, Max Landsberg còn đặt các nguyên lý của Đạo cạnh những tư tưởng và mô hình quen thuộc của phương Tây như Thinking, Fast and Slow của Daniel Kahneman, liệu pháp nhận thức – hành vi hay tháp nhu cầu Maslow. Những liên hệ này giúp các khái niệm trừu tượng của Đạo giáo trở nên dễ tiếp cận hơn với độc giả hiện đại.

Sống thuận dòng không có nghĩa là buông xuôi

Có lẽ thông điệp đáng nhớ nhất của cuốn sách nằm ở sự phân biệt giữa “thuận theo dòng chảy” và “buông xuôi”.
Vô vi không có nghĩa là không làm gì. Đó là hành động theo cách ít cưỡng ép nhất, biết lựa chọn thời điểm và phương thức phù hợp thay vì liên tục dùng sức để chống lại hoàn cảnh.

Trong công việc, điều này có thể là biết khi nào nên tập trung, khi nào nên nghỉ; biết lúc nào cần thúc đẩy một vấn đề và lúc nào nên lùi lại để quan sát. Trong các mối quan hệ, đó có thể là bớt cố gắng kiểm soát người khác và học cách tạo ra một môi trường để mọi người cùng phát triển.

Sau cùng, Sức mạnh của Đạo không phải cuốn sách dạy cách làm việc nhiều hơn để đạt thành công nhanh hơn. Nó gợi ý một câu hỏi sâu hơn: làm thế nào để thành công mà không đánh mất chính mình trên đường đi?

Nếu workaholism và burnout là những dấu hiệu của một đời sống luôn bị thúc đẩy bởi “phải làm thêm”, thì Đạo đưa ra một hướng tiếp cận khác: không nhất thiết phải chống lại dòng chảy để tiến về phía trước. Đôi khi, điều cần thay đổi không phải là tốc độ, mà là cách chúng ta bước đi.

Với cách viết giàu ví dụ, kết nối tư tưởng Đông – Tây và tập trung vào khả năng ứng dụng, Sức mạnh của Đạo phù hợp với những độc giả đang tìm kiếm một góc nhìn mới về công việc, lãnh đạo, hiệu suất và sự cân bằng trong cuộc sống.

Nguồn: First News